Η Ερευνητική Ομάδα Ελιάς εστιάζει τις δραστηριότητές της στη μελέτη των προϊόντων και υποπροϊόντων ελιάς και πιο συγκεκριμένα στη αξιοποίηση των βιοδραστικών τους συστατικών, στην ποιοτική αξιολόγηση των προϊόντων βρώσιμης ελιάς/ελαιολάδου καθώς και στη μελέτη της επίδρασης των βιοενεργών συστατικών της ελιάς σε χρόνια νοσήματα του ανθρώπου. Για την αξιοποίηση των βιοδραστικών συστατικών της ελιάς έχουν αναπτυχθεί και εφαρμόζονται σύγχρονες μεθοδολογίες εκχύλισης και απομόνωσης φυσικών προϊόντων, τόσο σε εργαστηριακή όσο και σε πιλοτική κλίμακα. Τα τελικά προϊόντα που προκύπτουν είναι κατάλληλα μορφοποιημένα για να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε φαρμακευτικά προϊόντα, καλλυντικά και συμπληρώματα διατροφής. Η ποιοτική αξιολόγηση του ελαιολάδου, πραγματοποιείται μέσω της ανάπτυξης εξειδικευμένων πρωτοκόλλων που βασίζονται τόσο σε κλασικές όσο και σε σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης. Ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί πρωτόκολλα και μεθοδολογίες για τον προσδιορισμό του συνολικού φαινολικού περιεχομένου των ελαιολάδων, τον αριθμού των υπεροξειδίων, της οξύτητας, των σταθερών Κ, στερολών, λιπαρών συστατικών, βιταμινών καθώς και της περιεκτικότητας των επιμέρους φαινολικών συστατικών τους (όπως υδροξυτυροσόλη, τυροσόλη, ολεασίνη, ολεοκανθάλη κ.ά.). Επιπλέον τα τελευταία τρία χρόνια η Ερευνητική Ομάδα Ελαιολάδου έχει ξεκινήσει και συνεχίζει μέχρι σήμερα να πραγματοποιεί μια εκτεταμένη μελέτη χαρτογράφησης του Ελληνικού ελαιολάδου, με κριτήριο το φαινολικό τους περιεχόμενο. Στη μελέτη αυτή συμπεριλαμβάνονται περισσότερα από 3000 δείγματα ελαιολάδου που έχουν συλλεχθεί από τις σημαντικότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας και έχουν παραχθεί από διαφορετικές ποικιλίες ελιάς, μεθόδους ελαιοκαλλιέργειας και συνθήκες ελαιοποίησης. Έντονη είναι επίσης η ερευνητική δραστηριότητα της Ομάδας στην ταυτοποίηση και απομόνωση νέων μορίων/ουσιών από το ελαιόλαδο. Πρόσφατα η Ερευνητική Ομάδα χρησιμοποιώντας τεχνολογίες αιχμής κατάφερε να ταυτοποιήσει και να απομονώσει 3 νέα φυσικά προϊόντα από το ελαιόλαδο με τις ονομασίες ολεοκανθαλικό οξύ (Oleocanthalic acid), ολεασεινικό οξύ (Oleaceinic acid) και ένα παράγωγο ελενολικού οξέος (Derivative of Elenolic acid). Η συγκεκριμένη εργασία έχει δημοσιευθεί σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό, ενώ η έρευνα πάνω στα προαναφερόμενα μόρια/ουσίες συνεχίζεται με μελέτες βιολογικής δράσης σε εργαστήρια του εξωτερικού. Η ερευνητική δραστηριότητα της Ομάδας ολοκληρώνεται με την πραγματοποίηση κλινικών μελετών και βιολογικών πειραμάτων με σκοπό τη μελέτη της επίδρασης επιμέρους συστατικών αλλά και του συνολικού πολυφαινολικού φορτίου στην εξέλιξη και αντιμετώπιση χρόνιων νοσημάτων του ανθρώπου.
Όλες οι μεθοδολογίες που εφαρμόζονται βασίζονται στις κάτωθι τεχνολογίες αιχμής:
Α) Σε εργαστηριακή κλίμακα:
Εκχύλιση
– Επιταχυνόμενη Εκχύλιση υπό Πίεση
– Εκχύλιση Κατανομής με Φυγοκέντριση
– Εκχύλιση με Υπερκρίσιμα Ρευστά
Απομόνωση
– Χρωματογραφία Κατανομής με Φυγοκέντριση
– Χρωματογραφία Υπερκρίσιμων Ρευστών συνδεδεμένη σε σειρά με ανιχνευτή συστοιχίας φωτοδιόδων και τετραπολικό Φασματογράφο μάζας
– Παρασκευαστική Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης
– Παρασκευαστική Υγρή Χρωματογραφία Μέσης Πίεσης
Προσδιορισμός χημικής δομής
– Φασματογράφος Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού 400 και 600 MHz με αυτόματο δειγματολήπτη
– Πολωσίμετρο
– Φασματοφωτόμετρα υπεριώδους/ορατού
– Φασματόμετρο υπερύθρου
Χημική ανάλυση
– Υγρή Χρωματογραφία Υπερυψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με Φασματογράφο μάζας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας
– Υγρή Χρωματογραφία Υπερυψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη σε σειρά με ανιχνευτή συστοιχίας φωτοδιόδων και τετραπολικό Φασματογράφο μάζας
– Υγρή Χρωματογραφία Υπερυψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με φασματογράφο μάζας τριπλού τετράπολου
– Υγρή Χρωματογραφία Υπερυψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με Φθορισμομετρικό ανιχνευτή
– Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με ανιχνευτή συστοιχίας φωτοδιόδων
– Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με εξατμιστικό ανιχνευτή σκέδασης φωτός
– Χρωματογραφία Λεπτής Στιβάδας Υψηλής Απόδοσης
– Αέρια Χρωματογραφία συνδεδεμένη με Φασματογράφο μάζας
B) Σε πιλοτική κλίμακα:
Η Ερευνητική Ομάδα Ελιάς διαθέτει την τεχνογνωσία και έχει την πρόσβαση σε μονάδα πιλοτικής παραγωγής φυσικών προϊόντων, πλήρως εφοδιασμένη με κατάλληλο εξοπλισμό που είναι απόλυτα ικανή για την παραγωγή βιοδραστικών εκχυλισμάτων και απομονωμένων ουσιών υψηλής καθαρότητας από προϊόντα και υποπροϊόντα ελιάς. Συγκεκριμένα η Μονάδα περιλαμβάνει:
- Μονάδες εκχύλισης 500 & 100 L
- Συσκευή απόσταξης αιθερίων ελαίων 50 L
- Πιλοτική συσκευή συμπύκνωσης υπό κενό χωρητικότητας 60 και 200 L
- Συσκευές εξάτμισης οργανικών διαλυτών υπό κενό, Rotavapors, (20 L)
- Συσκευή κλειστού κυκλώματος για την εκτέλεση αντιδράσεων 10 L
- Ημι-πιλοτική συσκευή εκχύλισης με τη χρήση υπερκρίσιμων ρευστών χωρητικότητας 5 L και ικανότητα σύνδεσης σε στήλη για την επεξεργασία υγρών δειγμάτων
- Συσκευή υγρής/υγρής εκχύλισης δυναμικότητας 5 L/h
- Συσκευή Spray dryer για την παραγωγή ξηρών εκχυλισμάτων δυναμικότητας 5 με 7 kg/h
- Εκχυλιστήρας τύπου Maceration χωρητικότητας 2 t
- Στήλες ρητινών προσρόφησης 150 & 450, για τον εμπλουτισμό φυτικών εκχυλισμάτων
Η μονάδα αυτή είναι ικανή να διαχειριστεί και να ανταπεξέλθει στην εκχύλιση και απόσταξη μεγάλων ποσοτήτων πρώτης ύλης, στην εξάτμιση μεγάλου όγκου διαλυτών, στην εκλεκτική απομόνωση φυσικών προϊόντων και στη μορφοποίησή τους.
